Reserve: niet hoeveel er vrij is, maar waar
Bijna elk bord krijgt binnen tien jaar iets bij: een laadpaal, een extra stopcontactkring voor een bureau, een warmtepomp. Of dat vlot gaat, hangt af van twee tellingen die je bij het ontwerp maakt. Het voorbeeldbord scoort op de ene goed en op de andere slecht.
Twee tellingen per groep
De eerste telling komt uit het AREI: onder een differentieel van 30 mA mogen hoogstens acht eindkringen hangen. Wat er nu op staat, trek je af van acht. De tweede telling is fysiek: hoeveel vrije modules staan er op de rij van die groep, vlak achter haar laatste automaat?
| Groep | Kringen nu | Mag er nog bij (AREI) | Vrij op de eigen rij | Past er een automaat van 2 modules bij? |
|---|---|---|---|---|
| Rechtstreeks onder A (300 mA) | 4 | geen grens van acht | 1 op rij 1, 9 op rij 2 | ja, vier keer |
| B, gelijkvloers | 6 | 2 | 1 op rij 3, 1 op rij 4 | nee |
| C, verdieping | 4 | 4 | 1 op rij 5 | nee |
| D, badkamer en witgoed | 4 | 4 | 1 op rij 6 | nee |
| E, laadpaal | 1 | met de gangbare actieve bescherming krijgt een tweede laadpunt een eigen differentieel | gedeeld met rij 4 | niet van toepassing |
| Hele bord | 19 | 10 binnen de groepen | 14 van 78 modules | enkel onder A |
Groep C: ruimte op papier, niet in de kast
Zo lees je deze uitsnede
- L is de enige lichtkring van de verdieping: zeven lichtpunten op C16A en 3G1,5.
- M, N en P zijn stopcontactkringen op C20A en 3G2,5 met zes, vier en vier dozen.
- Op de rail neemt deze groep 12 van de 13 modules van rij 5 in. Een vijfde kring zou naast de groep geen plaats vinden.
- Links zie je nog de codes van K: het einde van groep B, die op rij 4 doorloopt.
Stel dat de bewoners over drie jaar de zolder inrichten en een kring met vier stopcontacten willen. Elektrisch past die zonder probleem onder differentieel C. Op de rail niet: rij 5 is vol. De elektricien moet dan op rij 2 een automaat zetten en die met een losse draad aan differentieel C hangen, of groep C naar een nieuwe rij verhuizen. Beide werken, maar het bord wordt er minder leesbaar van, en precies dat wilden we vermijden.
Hoe we het opnieuw zouden doen
- Achter elke groep van 30 mA laten we ten minste één plaats van twee modules vrij op dezelfde rij.
- We kiezen een kast met een rij meer dan de telling vraagt. Voor dit bord betekent dat zeven rijen in plaats van zes.
- Onder de 300 mA laten we ruimte voor een vierpolige differentieel met een driefasige automaat: acht modules, genoeg voor een latere laadpaal of een tweede vast toestel met een eigen groep.
- Een groep vullen we bij het ontwerp tot hoogstens zes kringen. Dan blijven er twee over binnen de grens van acht.
Met die regels krijgt het voorbeeld een zevende rij. De laadpaalgroep verhuist naar rij 7, zodat er op rij 4 achter K plaats komt voor de twee kringen die groep B nog mag krijgen. Voor groep C en D blijft het krap: daar helpt alleen een rij per groep met minder kringen, of compacte automaten van één module. Er bestaat niet één goede schikking. Er bestaat wel een slechte, en dat is de schikking waarbij alle reserve op één rij staat.
Wat het AREI zegt over later bijplaatsen
Een kring toevoegen in een woninginstallatie staat in het AREI uitdrukkelijk als voorbeeld van een belangrijke uitbreiding.
Zo'n uitbreiding wordt vóór de ingebruikname gekeurd. Die keuring gaat over het nieuwe of gewijzigde deel van de installatie.
Wie de uitbreiding uitvoert, stelt de schema's op, en elke wijziging komt op het situatieplan, zodat dat plan de bestaande toestand blijft tonen.
AREI Boek 1, versie 2026: Deel 2 (begrippen), 6.4.7.3 en 3.1.2.1 aReserve in het bord maakt die latere keuring niet overbodig. Ze zorgt er wel voor dat het nieuwe deel er netjes uitziet en dat het eendraadschema na de uitbreiding even leesbaar blijft. Wie benieuwd is naar wat er in bord en schema verandert als je effectief een kring bijplaatst, vindt dat uitgewerkt met een voor- en nabeeld.