Fasen verdelen: drie fasen, geen favoriet
Een driefasige aansluiting van 25 A levert geen 75 A op één draad. Elke fase heeft haar eigen 25 A. Hangen de oven, de wasmachine en de droogkast op dezelfde fase, dan valt die fase uit terwijl de andere twee bijna niets doen. Fasen verdelen is het werk dat dat voorkomt.
Wat driefasig binnenkomt
Zo lees je deze uitsnede
- In het grijze vak Aansluiting: teller en hoofdautomaat van de netbeheerder, 25 A, vierpolig, met de voedingskabel EXVB 4×10 mm².
- Diff A is vierpolig: 40 A, 4P, 300 mA, type A. Hij onderbreekt de drie fasen en de nul samen.
- A en C, kookplaat en warmtepomp, hebben automaten 3P+N en kabels 5G2,5: vijf geleiders, drie fasen, nul en aarde.
- B en D zijn eenfasig. Achter hun kaliber staat de fase: oven op L1, ventilatie op L2.
Het voorbeeld, fase per fase
| Fase | Kringen | Aantal | Zware toestellen op deze fase |
|---|---|---|---|
| L1 | B F J M Q | 5 | B: oven; Q: badkamer (haardroger) |
| L2 | D G K N R T | 6 | R: wasmachine; T: vaatwasmachine |
| L3 | E H L P S | 5 | H: werkblad (waterkoker, toestellen); S: droogkast |
| L1-L2-L3 | A C U | 3 | kookplaat, warmtepomp, laadpaal |
Elke fase draagt twee van de zes zware eenfasige verbruikers. L2 telt één kring meer, maar die extra kring is de ventilatie, een klein vermogen. De drie driefasige toestellen verdelen hun stroom over alle fasen; hoe gelijk, hangt van het toestel af. Een inductiekookplaat gebruikt bijvoorbeeld niet altijd alle drie de fasen even zwaar.
Zo verdelen we, in vijf stappen
- Driefasig apart. Kookplaat, warmtepomp en laadpaal gaan op 3P+N en tellen voor de verdeling niet mee.
- Zwaar eerst. Rangschik de eenfasige kringen: eerst de toestellen die samen kunnen draaien en veel vragen, zoals oven, was, droogkast en vaatwas.
- In rondes. Geef de zware toestellen om beurt L1, L2 en L3, daarna de stopcontactkringen, en pas op het einde de verlichting.
- Binnen elke groep spreiden. Groep B heeft twee kringen op elke fase. Zo draagt geen enkele fase de hele groep.
- Licht op meer dan één fase. E staat op L3, F op L1, L op L3. Valt één fase weg, dan brandt er ergens nog licht.
Wat het AREI zegt, en wat niet
Een differentieel onderbreekt alle actieve geleiders, ook de nul. Een kring met vier geleiders mag je niet beschermen met twee tweepolige toestellen, en ook niet met een driepolig toestel als de nul geaard is.
De voedingsspanning staat duidelijk op elk verdeelbord, en spanning en aard van de stroom staan op het eendraadschema.
AREI Boek 1, versie 2026: 5.3.5.3 c, 3.1.3.3 a en 3.1.2.1 aEen artikel dat zegt hoe je de kringen over de fasen verdeelt, bestaat niet. Het is vakmanschap: de hoofdautomaat per fase niet nodeloos laten werken, de nul minder belasten en de stroom over de drie fasen evenwichtig houden. Wij noteren de fase op het schema, op de kringlijst en op het etiket.
Fouten die we tegenkomen
- Alle eenfasige automaten op de eerste tand van de kam.De plaats op de kam bepaalt de fase. Controleer na het kammen of de fase op het schema klopt met wat er in de kast zit.
- Oven en droogkast op dezelfde fase "omdat ze naast elkaar staan".Buurt in de kast zegt niets over de fase. Verdeel op zwaarte, niet op plaats.
- De fase nergens opgeschreven.Zet ze op het eendraadschema achter het kaliber, zoals in het voorbeeld (C20A · L2), en op de kringlijst.